Słowniczek

Alergen

antygen zdolny do wyzwalania swoistej nadwrażliwości organizmu (reakcji alergicznej) u osób o osobniczej predyspozycji (skłonności) do alergii. Alergeny posiadają zdolność pobudzania organizmu do produkcji swoistych przeciwciał IgE lub komórek swoiście reagujących na określony alergen.  W przypadku kontaktu osoby uczulonej z alergenem, dochodzi u niej do wyzwolenia alergicznej reakcji zapalnej, która może przybierać różne formy w zależności od zajętego narządu (np. astma, alergiczny nieżyt nosa czyli tzw. katar sienny, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk atopowy i inne). Alergeny podzielić można ze względu na główną drogę penetracji na wziewne (powietrzno pochodne) i pokarmowe, lub też ze względu na okres ekspozycji na sezonowe (pyłek roślin, grzyby pleśniowe) i całoroczne (roztocze kurzu domowego, alergeny zwierząt domowych). Pomimo zmiany nazewnictwa alergicznego nieżytu nosa na okresowy i przewlekły, nazewnictwo alergenów z podziałem na sezonowe i całoroczne pozostało bez zmian.

rozwiń > zwiń <

Alergia

nabyta, nadmierna i niewłaściwa reakcja układu immunologicznego wywołana ekspozycją na alergeny, które wywołują objawy chorobowe u osób do tego predysponowanych. Przykładowymi objawami mogą być: katar, obfita wydzielina z nosa (wodnista lub wodnisto-śluzowa), świąd nosa, zatkanie nosa (jedno lub obustronne), świąd oczu oraz drapanie w gardle. 

rozwiń > zwiń <

Alergiczny Nieżyt Nosa

stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok powstały w wyniku kontaktu błony śluzowej z określonym alergenem wziewnymi. Alergiczny nieżyt nosa objawia się świądem nosa, kichaniem, wyciekiem wodnistej wydzieliny z nosa i uczuciem zatkania nosa. Mogą też występować dodatkowe objawy, takie jak ból głowy, upośledzenie węchu i objawy spojówkowe. Alergiczny nieżyt nosa można podzielić na całoroczny, sezonowy i zawodowy, w zależności od czasu ekspozycji na czynnik wywołujący. Całoroczny alergiczny nieżyt nosa najczęściej jest wywołany przez roztocze kurzu domowego i alergeny naskórkowe zwierząt. Sezonowy alergiczny nieżyt nosa powoduje wiele różnych pyłków roślin, w tym traw, roślin z rodziny pokrzywowatych, komosy, bylicy, oliwki, leszczyny i cyprysu. Występowanie sezonowego alergicznego nieżytu nosa zależy oczywiście od obszaru geograficznego, sezonu pylenia roślin i miejscowego klimatu.

rozwiń > zwiń <

Antygen

substancja, którą ustrój rozpoznaje jako obcą i która z tej przyczyny zdolna jest do wywołania w ustroju reakcji immunologicznej.

rozwiń > zwiń <

Błona śluzowa nosa (śluzówka)

wyściółka jamy nosa. Pełni ona funkcję ochronną, nawilżającą i oczyszczającą. Powierzchnia błony śluzowej nosa jest wyścielona przez komórki nabłonka i pokryta śluzem.  Gruczoły śluzowe wytwarzają duże ilości wydzieliny śluzowej, która nawilża nabłonek, a rzęski nabłonka oddechowego unieruchamiają zanieczyszczenia (np. kurz, bakterie). Błona śluzowa może zostać uszkodzona w wyniku działania alergenów, bakterii, wirusów (infekcji górnych dróg oddechowych), a także niektórych leków.

rozwiń > zwiń <

Dekstrometorfan

substancja wykazująca silne właściwości przeciwkaszlowe. Zalicza się ją do grupy leków tzw. pochodnych opioidowych. Mechanizm działania polega na wywieraniu hamującego wpływu na ośrodek kaszlowy znajdujący się w rdzeniu przedłużonym Przeciwkaszlowe działanie dekstrometorfanu, podanego doustnie w dawce od 10 do 20 mg, występuje w ciągu 1 godziny i utrzymuje się przez co najmniej 4 godziny po podaniu leku.

rozwiń > zwiń <

Glicerol

bezbarwna, substancja o słodkim smaku zaliczana do grupy alkoholi wielowodorotlenowych (polioli). Ze względu na nagromadzenie w swojej strukturze grup hydroksylowych wykazuje właściwości higroskopijne, które wykorzystywane są m.in. w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. Jest także stosowany jako substancja słodząca m.in. w syropach przeciwkaszlowych.

rozwiń > zwiń <

Grypa

zespół objawów klinicznych związanych z ostrym zakażeniem układu oddechowego, wywołanym przez wirusa grypy. Jej przebieg jest zależny od typu wirusa, który ją wywołał. Najczęstsze objawy to: wysoka gorączka, sięgająca nawet 39-40 stopni C, dreszcze i ból głowy, ból kostno-stawowy, suchy kaszel, katar.

rozwiń > zwiń <

Humektanty

silnie higroskopijne substancje, dobrze rozpuszczalne w wodzie, które mają zdolność do trwałego wiązania i zatrzymywania wody z otoczenia, dzięki czemu pełnią one rolę naturalnego rezerwuaru wody w skórze. 

rozwiń > zwiń <

Immunoglobuliny

to inaczej przeciwciała, które odgrywają ważną rolę w procesie ochrony organizmu przed bakteriami, wirusami i drobnoustrojami. Posiadają zdolność wiązania i łączenia przeciwciał i umożliwiają proces niszczenia zagrożenia zewnątrzkomórkowego.

rozwiń > zwiń <

Infekcja

przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych. Ze względu na przyczynę pojawienia się zakażenia można wyróżnić infekcję wirusową (rozwijającą się w wyniku przedostania się wirusów do organizmu wraz z wdychanym powietrzem) i infekcję bakteryjną (wywołaną zwykle paciorkowcami lub rzadziej gronkowcami).   

rozwiń > zwiń <

Ksylometazolina

lek zmniejszający przekrwienie błony śluzowej nosa, stosowany donosowo w przebiegu niealergicznego i alergicznego nieżytu nosa. Działanie obkurczające błonę śluzową nosa utrzymuje się od 10 do 12 godzin Wybierając odpowiednią dawkę można zastosować ją zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Podawana jest donosowo, maksymalnie do 3 razy na dobę do każdego otworu nosowego.

rozwiń > zwiń <

Kwas hialuronowy

substancja szeroko rozpowszechniona w przyrodzie. Praktycznie występuje we wszystkich organizmach żywych, w tym także w organizmie ludzkim. Szczególnie dużą jego ilość można znaleźć w tkance łącznej, w ciałku szklistym oka, pępowinie, mazidłach stawowych. Jego stężenie w dużej mierze zależy od wieku i wraz ze starzeniem się organizmu maleje. Kwas hialuronowy uważany jest za jeden z najlepszych środków nawilżających i chroniących naskórek przed wysychaniem. Surowiec ten jest bardzo chętnie wykorzystywany w kosmetyce, farmacji, gdzie stosuje się go zarówno w postaci wolnej, jak i soli (hialuronianu sodowego).

rozwiń > zwiń <

Nieżyt nosa

jest objawową chorobą zapalną błony śluzowej wywołaną najczęściej przez czynniki alergiczne, niealergiczne i infekcyjne. Kliniczne określenie nieżyt nosa odnosi się do schorzeń nosa charakteryzujących się dwoma lub więcej z następujących objawów: kichanie, swędzenie nosa, wyciek z nosa, zablokowanie (obrzęk) nosa.

rozwiń > zwiń <

Obrzęk (przekrwienie) błony śluzowej nosa

jeden z objawów zapalenia błony śluzowej nosa, powoduje niedrożność nosa, a co się z tym wiąże trudności w oddychaniu i zaburzenia węchu. 

rozwiń > zwiń <

Patogen

żywy lub nieożywiony czynnik (tzw. czynnik chorobotwórczy) wywołujący chorobę ludzi, zwierząt lub roślin. Do patogenów zaliczamy m.in drobnoustroje, bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty zwierzęce oraz substancje chemiczne. 

rozwiń > zwiń <

Produkt leczniczy (lek)

substancja lub mieszanina substancji (produkt leczniczy złożony), przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania bądź leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt, lub podawana w celu postawienia diagnozy, lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne.

rozwiń > zwiń <

Przeziębienie

zespół objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych, spowodowany zakażeniem wirusowym. Najczęstsze wirusy powodujące przeziębienie to: rinowirusy , koronawirusy i inne  (m.in. adenowirusy, wirusy Coxsackie, wirusy paragrypy, parwowirusy, RSV i enterowirusy). Choroba często rozpoczyna się okresem złego samopoczucia. Niektórzy pacjenci skarżą się w tym czasie na uczucie wysychania, pieczenia lub drapania w nosie. Są to wczesne objawy towarzyszące inwazji wirusów na nabłonek błony śluzowej nosa. Kolejnym objawem jest często ból gardła, czasem chrypka. Następnie pojawiają się katar i kichanie. Ból gardła zwykle mija po 1—2 dniach. Początkowo wodnisty katar z czasem staje się gęstszy i często ma ropny charakter (żółte lub zielonkawe zabarwienie). U niektórych chorych pojawia się również kaszel. W pierwszych dniach choroby może występować stan podgorączkowy (temperatura ciała 37–38°C). Gorączka częściej pojawia się u dzieci.

rozwiń > zwiń <

Pseudoefedryna

substancja (pochodna efedryny) działająca na receptory α i β2-adrenergiczne zlokalizowane w błonie śluzowej dróg oddechowych. Podana doustnie, poprzez działanie zwężające naczynia, zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa. Stosuje się ją (także w produktach złożonych w połączeniu z innymi substancjami) w objawowym leczeniu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (katar, zatkany nos) w przebiegu: przeziębienia, grypy, alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. W postaci tabletek może być stosowana u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 12 lat. Podawana jest doustnie zwykle w dawce 60 mg co 4-6 godzin (do 4 dawek na dobę), zazwyczaj do 7 dni, u dzieci maksymalnie przez 4 dni. Po podaniu doustnym działanie odblokowujące nos pojawia się po 30 min i utrzymuje się od 3 do 4 godz.

 

 

Źródło:

Sylwia Stachura, Pseudoefedryna [online], [dostęp: 27 kwiecień 2016], Dostępny w Internecie: https://portal.abczdrowie.pl/pseudoefedryna

rozwiń > zwiń <

Sorbitol

bezbarwna, substancja o słodkim smaku zaliczana do grupy alkoholi wielowodorotlenowych (polioli). Podobnie jak glicerol wykazuje właściwości higroskopijne, które wykorzystywane są m.in. w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. W farmacji sorbitol jest stosowany jako substancja słodzącą zamiast cukru, glicerolu lub jako substancja utrzymująca wilgoć, zagęszczająca, zmiękczająca i wypełniająca oraz wiążąca na sucho lub w postaci 2-25%owych roztworów.

rozwiń > zwiń <

Trąbka słuchowa (inaczej trąbka Eustachiusza)

przewód chrzęstno-kostny, który łączy przestrzenie powietrzne ucha środkowego ze światem zewnętrznym za pośrednictwem części nosowej gardła i nosa. W przypadku niewydolności trąbki słuchowej lub jej nieprawidłowym funkcjonowaniem może występować zapalenie ucha środkowego U dzieci trąbka Eustachiusza jest krótsza, szersza i ma bardziej poziomy przebieg, niż u dorosłych. Mniej więcej do 2. roku życia, ujście gardłowe jest stale niedomknięte. U osoby dorosłej zaś ujście jest stale zamknięte – otwiera się tylko podczas połykania, kichania czy ziewania. Taka budowa trąbki Eustachiusza u dziecka sprawia, że infekcje łatwiej przenikają z jamy ustnej, gardła czy nosa poprzez trąbkę do ucha. Spełnia ona bowiem rolę wentyla bezpieczeństwa, oddzielającego nosa i gardło, będące rezerwuarem drobnoustrojów chorobotwórczych, od względnie sterylnego ucha środkowego. 

rozwiń > zwiń <

Triprolidyna

substancja (pochodna pyrolidyny), która w sposób kompetencyjny i odwracalny blokuje receptory histaminowe. Powoduje to zahamowanie działania histaminy na receptor typu H1 i w rezultacie zmniejszenie objawów alergii. Triprolidyna zmniejsza kichanie i świąd. 

rozwiń > zwiń <

Układ immunologiczny

inaczej nazywany układem odpornościowym lub limfatycznym. Jego zadaniem jest ochrona organizmu przed infekcjami, wirusami i bakteriami. 

rozwiń > zwiń <

Wydzielina z nosa

śluz pochodzący z górnych dróg oddechowych (jamy nosowej) wydzielany w nadmiernej ilości podczas kataru (nieżytu nosa). Kolor i konsystencja wydzieliny wskazują na rodzaj nieżytu nosa. Rzadka o jasnym kolorze wydzielina to znak kataru wirusowego, zielonkawa bądź żółta sygnalizuje zakażenie bakteriami, z kolei jasna i bardzo wodnista oznacza katar alergiczny. 

rozwiń > zwiń <

Zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych

rozpoznajemy stwierdzając obecność dwóch lub więcej spośród czterech objawów chorobowych: niedrożność nosa, wyciek wydzieliny z nosa, ból lub rozpieranie w obrębie twarzoczaszki, zaburzenia lub utrata węchu. Przy czym jednym z objawów musi być „objaw duży”: niedrożność nosa lub wyciek wydzieliny, niezależnie czy jest to katar „przedni”, czy jest to uczucie zaciekania wydzieliny na tylnej ścianie gardła (katar tylny zwany także zanosowym).

rozwiń > zwiń <